Thị trường xe điện toàn cầu đang cho thấy khả năng phục hồi đáng kể sau giai đoạn chững lại đầu năm. Theo báo cáo mới của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), doanh số xe điện và xe hybrid sạc điện đã giảm trong quý I/2026, nhưng nhanh chóng tăng trở lại trong quý II. Trong giai đoạn này, doanh số xe điện đạt mức cao kỷ lục tại 50 quốc gia.

Đáng chú ý, nhiều thị trường mới nổi đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng rất nhanh. Tại Australia, Ấn Độ, Brazil, Hàn Quốc và Việt Nam, doanh số xe điện trong quý II, từ tháng 4 đến tháng 6, đã tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 6 tháng đầu năm, có tới 90 quốc gia ghi nhận doanh số xe điện tăng so với cùng kỳ năm 2025. Những con số này cho thấy nhu cầu đối với phương tiện sử dụng điện đang tiếp tục mở rộng, bất chấp thị trường tại một số nền kinh tế lớn có dấu hiệu chậm lại.

Theo IEA, doanh số xe điện tại Trung Quốc đang có dấu hiệu chững lại, trong khi thị trường Mỹ ghi nhận xu hướng giảm. Tuy nhiên, đà tăng tại nhiều quốc gia khác đang bù đắp đáng kể cho sự suy yếu ở hai thị trường lớn này. Trên cơ sở diễn biến thị trường trong nửa đầu năm, IEA đã nâng dự báo tỷ trọng xe điện và xe hybrid sạc điện trong tổng doanh số xe du lịch mới toàn cầu năm 2026 thêm 1 điểm phần trăm, lên 29%.

Điều này đồng nghĩa cứ khoảng 3 xe du lịch mới bán ra trên toàn cầu trong năm nay sẽ có gần 1 xe sử dụng hệ truyền động điện hoặc hybrid sạc điện. Việc nâng dự báo cũng phản ánh sự thay đổi nhanh chóng trong cấu trúc thị trường ô tô, khi xe điện đang dần chuyển từ một phân khúc ngách thành một lựa chọn phổ biến hơn đối với người tiêu dùng. Một trong những yếu tố quan trọng hỗ trợ thị trường xe điện trong năm nay là diễn biến giá năng lượng. Xung đột và căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đã tác động đến thị trường dầu mỏ, làm gia tăng áp lực lên giá nhiên liệu tại nhiều quốc gia.

Theo IEA, giá dầu và các sản phẩm dầu mỏ có ảnh hưởng rất lớn đến thị trường ô tô bởi giao thông đường bộ hiện tiêu thụ gần một nửa lượng dầu mỏ toàn cầu. Khi giá xăng và dầu diesel tăng, chi phí sử dụng xe động cơ đốt trong trở nên cao hơn. Điều này khiến lợi thế về chi phí vận hành của xe điện và xe hybrid sạc điện trở nên rõ rệt hơn.

Đối với người tiêu dùng, quyết định lựa chọn phương tiện không chỉ phụ thuộc vào giá mua ban đầu mà còn liên quan đến chi phí nhiên liệu trong suốt vòng đời sử dụng. Do đó, nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, xe điện có thể tiếp tục hưởng lợi từ sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng.

Sự tăng trưởng mạnh tại Australia, Ấn Độ, Brazil, Hàn Quốc và Việt Nam cho thấy quá trình điện hóa giao thông đang không còn giới hạn ở các thị trường phát triển. Các nền kinh tế mới nổi đang ngày càng trở thành động lực quan trọng của thị trường xe điện toàn cầu. Giá xe giảm, sự đa dạng về mẫu mã, hạ tầng sạc được mở rộng và các chính sách hỗ trợ chuyển đổi năng lượng đang giúp xe điện tiếp cận nhóm khách hàng rộng hơn.

Đặc biệt, khi các nhà sản xuất Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu những mẫu xe có mức giá cạnh tranh, người tiêu dùng tại các thị trường mới nổi có thêm nhiều lựa chọn. Xu hướng này có thể tạo ra một vòng xoáy tích cực: sản lượng tăng giúp chi phí giảm, chi phí thấp thúc đẩy nhu cầu, còn nhu cầu lớn lại tạo điều kiện để các nhà sản xuất tiếp tục mở rộng quy mô. Dù triển vọng tích cực, thị trường xe điện toàn cầu vẫn phải đối mặt với không ít thách thức.

Sự chững lại tại Trung Quốc và mức giảm tại Mỹ cho thấy nhu cầu không tăng đồng đều giữa các khu vực. Bên cạnh đó, giá xe, lãi suất, hạ tầng sạc và chính sách hỗ trợ của từng quốc gia vẫn là những yếu tố có thể tác động đáng kể đến quyết định mua xe.

Tuy nhiên, việc doanh số phục hồi mạnh trong quý II và tăng trưởng tại nhiều thị trường cho thấy xu hướng điện hóa giao thông vẫn đang được duy trì. Trong bối cảnh giá nhiên liệu chịu tác động từ bất ổn địa chính trị, lợi thế về chi phí vận hành có thể trở thành một động lực ngày càng quan trọng đối với xe điện.

Với dự báo xe điện và xe hybrid sạc điện chiếm 29% doanh số xe du lịch mới toàn cầu trong năm 2026, cuộc chuyển đổi của ngành ô tô đang bước sang giai đoạn mới, trong đó giá năng lượng, chi phí sở hữu và khả năng cạnh tranh về giá sẽ ngày càng quyết định tốc độ phổ cập xe điện trên toàn cầu.