Những rào cản nội tại làm chậm bước chân du khách

Ngành công nghiệp không khói đang đứng trước vận hội lớn của kỷ nguyên mới với nền tảng chính trị và pháp lý ngày càng được củng cố mạnh mẽ. Tuy nhiên, hành trình chạm tới mục tiêu đón 50 triệu lượt khách quốc tế vẫn đối mặt với nhiều rào cản nội tại chưa được tháo gỡ triệt để. Những điểm nghẽn về thể chế, chính sách, cơ chế điều phối liên ngành và nguồn nhân lực chất lượng cao đang làm suy giảm sức cạnh tranh của điểm đến. Việc phát triển du lịch hiện nay vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng dành cho một ngành kinh tế mũi nhọn.

Đánh giá về thực trạng này, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Du lịch Vietravel, nhận định ngành du lịch hiện vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn lớn. Các chính sách phát triển chưa đủ mạnh, thiếu tính đột phá và chưa hình thành được cơ chế ưu đãi đầu tư thực sự hấp dẫn cho lĩnh vực du lịch. Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng giao thông, cảng biển và logistics du lịch còn thiếu sự kết nối đồng bộ. Các sản phẩm du lịch dù khá đa dạng nhưng vẫn thiếu chiều sâu, trong khi tỷ lệ lao động qua đào tạo bài bản còn ở mức thấp.

Sự thiếu đồng bộ trong định vị thương hiệu và xây dựng sản phẩm đặc trưng cũng là yếu tố khiến du lịch Việt Nam giảm sức hút trên thị trường quốc tế. Các cơ chế thúc đẩy chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú của du khách quốc tế hiện vẫn chưa phát huy hiệu quả rõ nét. Nhiều địa phương sở hữu tài nguyên phong phú nhưng chưa thể chuyển hóa tiềm năng thành lợi thế cạnh tranh thực sự. Công tác quản lý điểm đến và bảo đảm an toàn tại các loại hình du lịch mới cũng chưa có hành lang pháp lý hoàn chỉnh.

Nhìn nhận từ góc độ cơ quan quản lý, ông Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, cho biết mục tiêu đón từ 45-50 triệu lượt khách quốc tế là thách thức rất lớn đối với toàn ngành. Dù du lịch đã phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch nhưng nhiều điểm nghẽn cốt lõi vẫn chưa được giải quyết triệt để. Nguồn lực dành cho công tác xúc tiến, quảng bá còn hạn chế và chưa tạo ra được những đột phá mang tính sáng tạo. Trong khi đó, hệ thống hạ tầng phục vụ các phân khúc khách hàng cao cấp vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.

Khơi thông động lực tăng trưởng du lịch Việt Nam

Để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, việc chuyển dịch tư duy từ chạy theo số lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Ngành du lịch cần triển khai đồng bộ các giải pháp mang tính đột phá, sáng tạo cùng với sự tập trung nguồn lực ở mức cao nhất. Việc tháo gỡ các điểm nghẽn về chính sách visa, đầu tư hạ tầng trọng điểm và thúc đẩy ứng dụng công nghệ sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mới, đưa du lịch Việt Nam trở thành bệ phóng vững chắc cho nền kinh tế.

Đề xuất giải pháp về công cụ cạnh tranh chiến lược, Tiến sĩ Phạm Hà nhận định visa chính là cánh cửa kinh tế quan trọng hàng đầu. Theo ông, cơ quan chức năng cần tiếp tục mở rộng và linh hoạt hơn cơ chế thị thực, đồng thời nghiên cứu cấp visa dài hạn thay vì ngắn hạn như hiện nay. Việc triển khai cơ chế visa quá cảnh tại các sân bay quốc tế cũng sẽ giúp thu hút hiệu quả dòng khách transit kết hợp du lịch ngắn ngày. Nếu cánh cửa này mở chậm, dòng khách cao cấp và khách nghỉ dưỡng dài ngày rất dễ chuyển hướng sang các điểm đến khác trong khu vực.

Bên cạnh giải pháp về thị thực, việc nâng cấp hạ tầng giao thông kết nối trực tiếp với các trung tâm đô thị và sân bay cần được ưu tiên đẩy mạnh. Sự hình thành các cảng du lịch chuyên dụng và bến du thuyền hiện đại sẽ mở ra không gian phát triển mới cho du lịch đường thủy. Việc đầu tư mạnh vào các công trình hạ tầng trọng điểm như cao tốc và sân bay quốc tế cũng sẽ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ. Đồng thời, việc sớm hoàn thiện hành lang pháp lý cho kinh tế đêm sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả khai thác du lịch.

Hiến kế cho công tác quảng bá, ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, cho rằng ngành cần tập trung vào hai nhóm giải pháp trọng tâm. Thứ nhất là đẩy mạnh truyền thông số và quảng bá hình ảnh du lịch Việt Nam trên các nền tảng trực tuyến nhằm tiếp cận thị trường hiệu quả hơn. Thứ hai là tăng cường xúc tiến trực tiếp thông qua các chương trình khảo sát điểm đến dành cho doanh nghiệp lữ hành quốc tế. Theo đó, phương thức xúc tiến cũng cần được đổi mới theo hướng có trọng tâm và gắn chặt với nhu cầu thực tế của thị trường.

Sự kết hợp giữa du lịch và công nghiệp văn hóa được kỳ vọng sẽ trở thành cực tăng trưởng mới, vừa mang lại nguồn thu lớn vừa nâng tầm giá trị thương hiệu quốc gia. Các sản phẩm như du lịch di sản, tour làng nghề, du lịch ẩm thực và biểu diễn thực cảnh cần được khuyến khích phát triển mạnh mẽ hơn. Bên cạnh đó, ngành du lịch cũng cần rà soát lại cơ cấu giá dịch vụ để nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến Việt Nam. Những bước đi đồng bộ và toàn diện này sẽ tạo nền tảng để du lịch Việt Nam cất cánh bền vững và mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.