Đóng cửa gần 30.000 trường mầm non và tiểu học, chuyện gì xảy ra ở siêu cường châu Á?
Trung Quốc đang chứng kiến cuộc tái cấu trúc lớn nhất của hệ thống giáo dục trong nhiều thập kỷ khi tỷ lệ sinh giảm mạnh khiến hàng chục nghìn trường học phải đóng cửa.
Làn sóng suy giảm dân số kéo dài đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với hệ thống giáo dục Trung Quốc. Năm 2025, nước này đóng cửa gần 30.000 trường mầm non và tiểu học, phản ánh rõ nhất tác động của tỷ lệ sinh giảm đối với mạng lưới trường học khổng lồ.
Dữ liệu mới công bố của Bộ Giáo dục Trung Quốc cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ trong hệ thống giáo dục: giáo dục mầm non và tiểu học đang thu hẹp nhanh chóng, trong khi trung học và đại học tiếp tục mở rộng để đón lượng học sinh được sinh ra trong giai đoạn bùng nổ dân số trước đây.
Hàng chục nghìn trường mầm non biến mất khi số trẻ em giảm mạnh
Trong năm 2025, Trung Quốc mất 21.400 trường mầm non - đưa tổng số cơ sở xuống còn 231.900 trường. Trung bình mỗi ngày có gần 59 trường mầm non phải đóng cửa.
Số trẻ theo học mầm non cũng giảm mạnh khoảng 10% (tương đương 3,58 triệu em), xuống còn 32,25 triệu học sinh.
Khối trường tư chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Trung Quốc hiện có 120.800 trường mầm non tư thục, chiếm hơn một nửa tổng số cơ sở giáo dục mầm non nhưng chỉ phục vụ 40,6% số trẻ.
Trong khi đó, khoảng 91,5% trẻ mẫu giáo đang theo học tại các trường công lập hoặc trường tư được Nhà nước hỗ trợ, khiến các cơ sở tư nhân cao cấp phải cạnh tranh gay gắt để thu hút học sinh trong bối cảnh dư thừa chỗ học.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra ở bậc tiểu học. Số trường tiểu học giảm khoảng 8.000 trường trong năm 2025 xuống còn 128.300 trường, mức giảm mạnh nhất trong 5 năm qua. Số học sinh mới nhập học giảm 9,6% so với năm trước xuống còn 14,61 triệu em, trong khi tổng số học sinh tiểu học giảm 4,06 triệu em.
Những đợt tăng dân số tạm thời không thể đảo ngược xu hướng
Sự thu hẹp của bậc tiểu học diễn ra sau một giai đoạn tăng ngắn hạn. Số trẻ nhập học lớp 1 đạt đỉnh 18,77 triệu em vào năm 2023, nhờ tác động từ chính sách 2 con được áp dụng từ năm 2016.
Tuy nhiên, sau năm 2017, tỷ lệ sinh Trung Quốc tiếp tục giảm và lao dốc mạnh hơn vào khoảng năm 2020. Điều này khiến số trẻ bước vào độ tuổi tiểu học trong năm 2024 và 2025 sụt giảm đáng kể.
Trái ngược với mầm non và tiểu học, các bậc học cao hơn vẫn đang mở rộng do tiếp nhận nhóm dân số sinh ra trong giai đoạn trước đó.
Số học sinh mới vào trung học cơ sở tăng nhẹ lên 18,52 triệu em trong năm 2025, đưa tổng số học sinh lên 55,09 triệu - tăng 1,23 triệu so với năm trước.
Bậc trung học phổ thông còn tăng mạnh hơn. Trung Quốc có thêm 300 trường trung học phổ thông trong năm 2025, nâng tổng số lên 16.100 trường. Số học sinh mới nhập học đạt 10,74 triệu em - tăng 3,7% so với năm 2024.
Nhóm học sinh trung học hiện nay chủ yếu sinh trong giai đoạn 2008 - 2010, khi số ca sinh tương đối ổn định ở mức khoảng 16 triệu trẻ/năm.
Theo dự báo của các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Kinh tế và Kinh doanh Thủ đô Bắc Kinh, quy mô dân số trong độ tuổi học trung học phổ thông của Trung Quốc sẽ chỉ đạt đỉnh vào khoảng năm 2029.
