Theo số liệu của Tổng Cục Thống kê, 4 tháng đầu năm 2020, số lượng doanh nghiệp mới thành lập giảm so với cùng kỳ năm trước, chỉ bằng 86,8% so với 1 tháng của năm 2019.

Tính riêng tháng 4, cả nước có hơn 4.000 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, tăng 68% so với tháng trước, số doanh nghiệp giải thể và chờ giải thể chiếm hơn 3.000. Tính chung 4 tháng đầu năm, số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời gian, giải thể hoặc chờ giải thể tăng lên 42.000.

Nguyên nhân dẫn đến số lượng doanh nghiệp chờ giải thể tăng lên là do kinh tế thế giới tiếp tục tăng trưởng chậm. Nền kinh tế toàn cầu cũng như Việt Nam lâm vào khủng hoảng khi dịch bệnh kéo dài.

Nhiều hộ phải tạm ngưng kinh doanh do vắng khách - Ảnh: NGỌC PHƯỢNG.

Mới đây, Cục Thuế TP.HCM cũng cho biết số thu thuế từ các hộ kinh doanh giảm mạnh do ảnh hưởng từ dịch COVID-19.

Trong 4 tháng đầu năm, có 18.627 hộ kinh doanh xin ngừng, nghỉ do ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, chiếm gần 7,5% số hộ kinh doanh đang hoạt động trên địa bàn. Với số hộ ngừng, nghỉ kinh doanh này, Cục Thuế TP đã thực hiện miễn giảm thuế 12,7 tỉ đồng/tháng.

Ngoài ra, hàng loạt hộ gia đình, cá nhân kinh doanh tạm ngưng hoạt động do thực hiện chỉ thị số 15 của Thủ tướng cũng khiến số thuế thu từ khu vực này ước giảm thêm 82,8 tỉ đồng trong tháng 4-2020.

Về phía doanh nghiệp, trên địa bàn TP, 4 tháng đầu năm có 1.523 doanh nghiệp giải thể, tăng 54,82% so với cùng kỳ 2019. Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chỉ đạt 1,05 tỉ USD, giảm gần 33% so với cùng kỳ năm ngoái.

Cục Thuế TP.HCM cho biết hoạt động kinh doanh bị đình trệ do giãn cách xã hội nhằm chống dịch COVID-19, nên tổng số thu thuế lũy kế 4 tháng trên địa bàn chỉ đạt hơn 30% so với dự toán, giảm 7,9% so cùng kỳ năm 2019.

Hàng loạt sắc thuế chịu ảnh hưởng mạnh, như số thu thuế thu nhập doanh nghiệp giảm 11,08% , thu thuế giá trị gia tăng giảm 6,27% so với cùng kỳ 2019.

Số thu lệ phí trước bạ 4 tháng đầu năm 2020 giảm 28,11%, tương ứng giảm 638 tỉ đồng. Đây là mức giảm sâu nhất trong giai đoạn 2017-2020. Trong đó lệ phí trước bạ ôtô giảm 30,96%, lệ phí trước bạ xe máy giảm 35,15% và lệ phí trước bạ nhà đất giảm 12,24%.

Với thực trạng trên, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Bích Lâm nhận định, mục tiêu đạt 1 triệu doanh nghiệp mới trong năm 2020 là rất khó khăn, thậm chí là không đạt được.

Cũng theo ông Lâm, mặc dù doanh nghiệp quay trở lại hoạt động tăng 2,1%, nhưng con số này vẫn thấp hơn rất nhiều so với năm trước. Nếu duy trì được con số tăng trưởng mức kỷ lục như năm ngoái là hơn 138.000 thì tổng số doanh nghiệp mà nền kinh tế dự kiến có trong năm nay cũng chỉ ở mức 900.000 doanh nghiệp.

Mục tiêu đạt 1 triệu doanh nghiệp trong năm 2020 liệu có thể đạt được trước những tác động tiêu cực của dịch Covid-19?

Nhìn nhận vấn đề một cách lạc quan, TS. Nguyễn Minh Phong nêu quan điểm, đại dịch Covid-19 là một thách thức lớn cho mục tiêu phấn đấu đạt 1 triệu doanh nghiệp trong năm 2020 của Việt Nam theo tinh thần của Nghị quyết Trung ương số 10. Tuy nhiên, vẫn có tiềm năng để triển khai những chính sách đột phá và nếu cố gắng phấn đấu thì có thể đạt được mục tiêu này.

Tiềm năng ở chỗ, hiện, chúng ta có từ 5-7 triệu hộ kinh doanh cá thể và nhiều hộ từ trước đến nay hoạt động không thua kém về quy mô cũng như hiệu quả kinh doanh so với các DNVVN. Cùng với đó, bộ Tài chính đã đề nghị Chính phủ trình Quốc hội trong kỳ họp tháng 5 tới đây thông qua những chính sách mới về hỗ trợ tài chính cho các DNVVN cũng như các doanh nghiệp mới được thành lập từ hộ kinh doanh cá thể. Theo đó, sẽ có những chính sách miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp rất tích cực, ví dụ, miễn giảm thuế 2 năm cho những doanh nghiệp đi từ hộ cá thể lên và thực hiện thuế suất DNVVN từ 15 - 17%, thậm chí còn thấp hơn…

Với những tín hiệu đó, ông Phong hy vọng, trong năm nay cũng như năm sau Việt Nam sẽ có sự bứt phá về số lượng cũng như các doanh nghiệp thành lập mới. Đồng thời, việc tái khởi động nền kinh tế trong thập kỷ mới này sẽ chứng kiến sự quay trở lại của các doanh nghiệp đã dừng hoạt động hoặc tuyên bố chấm dứt hoạt động trong thời gian qua.

“Mặc dù chưa thật chắc chắn nhưng có nhiều kỳ vọng, chúng ta sẽ phấn đấu đạt được mục tiêu 1 triệu doanh nghiệp đã đặt ra. Từ năm 2021, tin rằng sẽ có thể có những đột phá mới kèm theo đó”, ông Nguyễn Minh Phong cho hay.

Hạ Vy