Theo báo cáo tình hình tài chính định kỳ vừa công bố tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), Công ty TNHH Điện mặt trời Trung Nam Thuận Nam ghi nhận khoản lỗ sau thuế hơn 969 tỷ đồng trong năm 2025. Đây là một sự đảo chiều đáng kinh ngạc nếu so với mức lãi 138,2 tỷ đồng của năm 2024, cho thấy những thách thức tài chính cực lớn mà doanh nghiệp năng lượng này đang phải đối mặt.

Áp lực nợ vay và hệ lụy từ lỗ lũy kế

Khoản lỗ nặng nề trong năm qua đã đẩy lỗ lũy kế của Trung Nam Thuận Nam lên mức 1.818 tỷ đồng tính đến cuối năm 2025. Hệ quả trực tiếp là vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp bị bào mòn nghiêm trọng, giảm từ 1.562 tỷ đồng xuống chỉ còn khoảng 593 tỷ đồng (tương ứng mức giảm 62%).

Sự sụt giảm vốn chủ sở hữu trong khi tổng nợ phải trả tăng lên 9.937 tỷ đồng đã đẩy hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu từ 5,62 lần vọt lên tới 16,76 lần. Trong cơ cấu nợ, dù dư nợ trái phiếu giảm nhẹ 6,4% xuống còn 4.283 tỷ đồng, nhưng nợ vay ngân hàng lại tăng mạnh hơn 32%, đứng ở mức 1.742 tỷ đồng.

Đặc biệt, hệ số thanh toán lãi vay của công ty đã rơi xuống mức âm 0,33 lần, phản ánh tình trạng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh không đủ để chi trả chi phí tài chính. Để giảm bớt áp lực, tính đến tháng 3/2026, doanh nghiệp này đã phải thực hiện mua lại trước hạn một phần đối với 9 lô trái phiếu và tiến hành thay đổi các điều kiện, điều khoản đối với 10 lô trái phiếu đang lưu hành.

Nút thắt từ cơ chế giá điện chuyển tiếp

Nhà máy điện mặt trời Trung Nam Thuận Nam (công suất 450MW) tại tỉnh Khánh Hòa từng là niềm tự hào của Trung Nam Group với tổng vốn đầu tư lên tới 12.000 tỷ đồng. Dự án đi vào vận hành từ tháng 10/2020, kết hợp với trạm biến áp 500kV và đường dây truyền tải dài hơn 17km. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế của dự án đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi các vướng mắc về giá hỗ trợ (FiT).

Cụ thể, trong tổng công suất 450MW, chỉ có 277,88MW được hưởng mức giá FiT ưu đãi 9,35 UScent/kWh. Phần công suất còn lại 172,12MW hiện vẫn thuộc diện giá chuyển tiếp. Từ tháng 5/2023, phần công suất này chỉ được tạm thanh toán bằng 50% khung giá điện chuyển tiếp (tương đương khoảng 2,34 UScent/kWh).

Tính bình quân toàn dự án, giá bán điện hiện chỉ đạt khoảng 7,56 UScent/kWh. Mức giá này thấp hơn nhiều so với phương án tài chính ban đầu, khiến chủ đầu tư gặp khó khăn trong việc đảm bảo kinh phí vận hành, bảo trì hệ thống truyền tải 500kV và thực hiện các nghĩa vụ tài chính với chủ nợ.

Bài toán quản trị vốn của “đế chế” năng lượng tái tạo

Trung Nam Thuận Nam chỉ là một mắt xích trong hệ sinh thái năng lượng tái tạo khổng lồ của Trung Nam Group. Từng nổi lên như một "ông lớn" dẫn đầu khối tư nhân với quy mô tài sản lên tới 96.000 tỷ đồng (năm 2022), Trung Nam Group đã tăng trưởng thần tốc nhờ chiến lược sử dụng đòn bẩy tài chính cao.

Tuy nhiên, giai đoạn hoàng kim của năng lượng tái tạo đang dần nhường chỗ cho những thách thức về chính sách và chi phí vốn. Tính đến giữa năm 2024, tổng nợ phải trả của toàn tập đoàn vẫn duy trì ở mức cao, trên 63.500 tỷ đồng, trong đó dư nợ trái phiếu chiếm hơn 20.400 tỷ đồng.

Việc Trung Nam Thuận Nam báo lỗ lớn và phải cấu trúc lại nợ trái phiếu trong đầu năm 2026 là tín hiệu cho thấy áp lực thanh khoản đang lan rộng. Giới phân tích nhận định, nếu không có những đột phá trong việc tháo gỡ vướng mắc về giá điện và huy động công suất, các doanh nghiệp năng lượng tái tạo phụ thuộc vào vốn vay như Trung Nam sẽ còn đối mặt với nhiều rủi ro về uy tín và khả năng duy trì hoạt động trong dài hạn.