Chi tiết biến động giá các mặt hàng xăng dầu trong nước

Tại kỳ điều hành ngày 20/8, giá các mặt hàng xăng dầu tiêu dùng phổ biến trên thị trường đều được điều chỉnh đi lên. Cụ thể, xăng E5 RON 92 tăng gần 600 đồng/lít, đẩy mức giá bán lẻ tối đa lên 21.833 đồng/lít. Tương tự, xăng E10 RON 95-III cũng được điều chỉnh tăng khoảng 550 đồng/lít, niêm yết ở mức không cao hơn 22.668 đồng/lít.

Đáng chú ý nhất trong đợt điều chỉnh lần này là sự bứt phá của các mặt hàng dầu. Dầu diesel 0.05S tăng vọt 1.310 đồng/lít, xác lập mức giá mới là 28.543 đồng/lít. Dầu mazut 180CST 3.5S cũng tăng 933 đồng/kg, đưa giá bán tối đa lên ngưỡng 17.689 đồng/kg. Động thái tăng giá mạnh mẽ này phản ánh sát với diễn biến tăng bình quân từ 4,4% đến 6,3% của giá thành phẩm xăng dầu thế giới trong chu kỳ vừa qua. Cũng trong kỳ điều hành này, cơ quan quản lý tiếp tục duy trì chính sách không trích lập và không chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Dù vậy, dữ liệu cho thấy giá bán lẻ nhiên liệu tại Việt Nam hiện vẫn duy trì ở mức thấp hơn so với các quốc gia có chung đường biên giới.

Những yếu tố tác động từ thị trường năng lượng toàn cầu

Sự đi lên của giá xăng dầu trong nước bắt nguồn trực tiếp từ những diễn biến phức tạp và khó lường trên thị trường thế giới. Bất ổn gia tăng tại khu vực Trung Đông đang đóng vai trò là tác nhân chính đẩy giá năng lượng leo thang. Điển hình là việc Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố đình chỉ mọi giao dịch thương mại và tài chính với Iran sau các cáo buộc liên quan đến an ninh lãnh thổ, làm gia tăng sức ép kinh tế lên khu vực này và thổi bùng lo ngại về rủi ro gián đoạn nguồn cung.

Bên cạnh đó, tiến trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran vẫn đang rơi vào bế tắc. Dù dầu vẫn tiếp tục được vận chuyển qua eo biển Hormuz thông qua các tuyến đường thay thế, nhưng nguy cơ rủi ro hàng hải vẫn luôn rình rập. Cùng với đó, cuộc xung đột quân sự tiếp diễn giữa Nga và Ukraine, với các mục tiêu nhắm vào nhiều cơ sở năng lượng, nhà máy lọc dầu đã tạo thêm áp lực lớn lên thị trường. Phản ứng trước những yếu tố trên, giá dầu thô thế giới liên tục neo ở mức cao. Ghi nhận tại thời điểm điều chỉnh, giá dầu Brent biển Bắc đã vượt mốc 91 USD/thùng, trong khi dầu thô ngọt nhẹ WTI giao dịch trên ngưỡng 84 USD/thùng, đánh dấu mức tăng bình quân trên 30% so với cùng kỳ năm trước.

Hướng tới cơ chế điều hành giá xăng dầu theo thị trường

Nhằm thích ứng tốt hơn với những biến động liên tục của thị trường thế giới và minh bạch hóa khâu quản lý, Bộ Công Thương hiện đang tổ chức lấy ý kiến cho Dự thảo Nghị định mới nhằm thay thế Nghị định số 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu. Trọng tâm của dự thảo là đổi mới cơ chế quản lý theo sát nguyên tắc kinh tế thị trường, đồng thời trao quyền chủ động nhiều hơn cho khối doanh nghiệp.

Theo định hướng này, cơ quan nhà nước sẽ không còn công bố giá cơ sở định kỳ như hiện tại. Thay vào đó, các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối được quyền tự tính toán, quyết định và công bố giá bán lẻ trong hệ thống của mình dựa trên công thức quy định. Nhà nước chỉ đóng vai trò ban hành chi phí kinh doanh định mức để ngăn chặn tình trạng tăng giá bất hợp lý. Cơ chế hậu kiểm sẽ được tăng cường thông qua việc yêu cầu doanh nghiệp kê khai giá sau khi điều chỉnh. Đặc biệt, để đảm bảo an sinh xã hội tại các vùng sâu, vùng xa, giá bán lẻ của thương nhân phân phối sẽ bị khống chế không được vượt quá mức giá cao nhất do thương nhân đầu mối công bố trên cùng địa bàn. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.