Để cắt lỗ và duy trì hoạt động, nhiều nông dân miền Trung bang California hiện phải cân nhắc phá bỏ khoảng 1.214ha vườn cây (tương đương khoảng 420.000 cây đào clingstone), sau khi Del Monte Foods đóng cửa các nhà máy chế biến đồ hộp hồi đầu năm nay.

Việc nhà máy Del Monte tại Modesto ngừng hoạt động, nơi từng xử lý khoảng 30% - 35% sản lượng đào clingstone của bang, khiến nông dân rơi vào cảnh dư thừa sản lượng nhưng không còn đầu ra tiêu thụ. Trong bối cảnh đó, nhiều người gần như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc nhổ bỏ vườn đào và chuyển sang cây trồng khác để cứu vãn thiệt hại.

Hỗ trợ 9 triệu USD để nông dân phá bỏ vườn đào

Trước tình hình này, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đã phê duyệt gói hỗ trợ liên bang trị giá 9 triệu USD nhằm giúp nông dân loại bỏ cây đào và chuyển đổi sang các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn, theo thông cáo gần đây của Thượng nghị sĩ bang California Adam Schiff.

Khoản hỗ trợ được đưa ra sau khi hơn 40 nghị sĩ California gửi thư tới Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins hồi tháng 3, đề nghị hỗ trợ tài chính cho nông dân. Họ cho rằng sự can thiệp của USDA là cần thiết để ổn định sinh kế của các hộ trồng trọt nhiều thế hệ trong khu vực.

Dẫn phân tích của USDA, ông Schiff cho biết việc loại bỏ khoảng 50.000 tấn đào khỏi nguồn cung có thể giúp nông dân tránh được khoảng 30 triệu USD thiệt hại tiềm tàng - số nông sản có nguy cơ bị bỏ phí sau khi khách hàng lớn nhất của họ đóng cửa.

Chủ tịch California Farm Bureau, bà Shannon Douglass, nhận định khoản hỗ trợ này “mang lại tia hy vọng sau giai đoạn đầy tàn khốc, giúp nông dân California chuyển đổi sang cây trồng mới và tiếp tục canh tác trên đất của họ”.

Đế chế thực phẩm gần 140 năm tuổi lao đao

Del Monte - tập đoàn sản xuất và phân phối thực phẩm có lịch sử gần 140 năm tại California - đã nộp đơn xin bảo hộ phá sản vào tháng 7/2025 và đóng cửa các nhà máy đồ hộp tại Modesto cũng như Hughson trong tháng trước.

Doanh nghiệp này gặp khó trong việc thích nghi với xu hướng tiêu dùng thay đổi, khi người dân dần chuyển từ rau quả đóng hộp sang thực phẩm tươi sống. Áp lực càng gia tăng khi chi phí vận hành leo thang, một phần do thuế quan áp lên thép nhập khẩu dùng để sản xuất lon đồ hộp.

Theo hồ sơ phá sản của Del Monte, nhiều nông dân California từng ký các hợp đồng cung cấp đào dài hạn cho công ty, một phần vì vòng đời của giống đào clingstone có thể kéo dài tới 20 năm và mất nhiều năm để canh tác. Tổng giá trị của những hợp đồng bị hủy hiện vượt 550 triệu USD.

Nông dân Mỹ vốn đã phải đối mặt với hàng loạt khó khăn khác. Thuế quan làm tăng chi phí đầu vào và khiến một số nhà sản xuất Mỹ mất lợi thế trên thị trường quốc tế.

Xung đột với Iran tiếp tục khiến tình hình thêm phức tạp, khi việc đóng cửa eo biển Hormuz làm gián đoạn khoảng 1/3 nguồn cung phân bón toàn cầu, đồng thời đẩy giá nhiều loại hóa chất nông nghiệp tăng mạnh, buộc nông dân phải cân nhắc lại cơ cấu cây trồng.

Bên cạnh đó, tình trạng khai thác nước quá mức và hạn hán kéo dài do biến đổi khí hậu cũng khiến năng suất mùa vụ suy giảm.

Chuyển đổi cây trồng không dễ dàng

Dù một số nông dân và nhà lập pháp hoan nghênh khoản hỗ trợ 9 triệu USD để phá bỏ vườn đào, nhiều người cho rằng việc thích nghi sau khi mất hợp đồng với Del Monte sẽ không hề đơn giản.

Hai nông dân tại hạt Yuba, Tony và Laura McGrath, chia sẻ rằng các loại cây trồng thay thế không mang lại lợi nhuận hấp dẫn như đào. Trong tổng số 16ha vườn đào của gia đình, có gần 5ha trồng giống Andross vẫn còn hợp đồng cung cấp cho Del Monte thêm một thập kỷ nữa.

Ngoài đào, gia đình McGrath còn trồng và sấy khô mận cùng hạnh nhân - những loại cây có thể tiết kiệm chi phí hơn nhưng giá cả biến động mạnh và đòi hỏi khoản đầu tư lớn cả về thời gian lẫn tiền bạc.

“Gần như không có lựa chọn nào thực sự khả thi để chuyển đổi”, Tony McGrath nói. “Giá óc chó hiện không tốt. Có thể trồng mận khô, nhưng phải mất 7 - 8 năm mới bắt đầu có doanh thu. Hạnh nhân cũng đã được trồng quá nhiều, trong khi chi phí mở một trang trại hạnh nhân lại rất đắt đỏ”.