Australia đang triển khai một dự án năng lượng quy mô hiếm có: biến 2 hồ chứa hiện có thành một hệ thống “pin ngầm” khổng lồ. Theo đó, dự án Snowy 2.0 sẽ kết nối 2 hồ Tantangara và Talbingo thông qua hệ thống đường hầm dài 27km cùng một nhà máy mới đặt sâu khoảng 800m tại khu vực Lobs Hole.

Khi hoàn thành, công trình sẽ đạt công suất 2.200MW, dung lượng lưu trữ 350GWh và có thể cung cấp đủ điện cho khoảng 3 triệu hộ gia đình trong một tuần – trở thành trụ cột trong quá trình chuyển dịch năng lượng của Australia. Được biết công trình có tuổi thọ lên tới 150 năm.

“Pin ngầm” mà Australia đang xây dựng là gì?

Snowy 2.0 là dự án mở rộng theo mô hình thủy điện tích năng đảo chiều, phát triển từ hệ thống thủy điện lâu đời của Australia. Về bản chất, dự án hoạt động như một “pin” lưu trữ năng lượng quy mô lớn, có khả năng tích trữ điện dư thừa từ các nguồn như gió và mặt trời, sau đó phát điện trở lại lưới khi nhu cầu tăng cao hoặc khi sản lượng năng lượng tái tạo suy giảm.

Trung tâm của dự án là một nhà máy ngầm mới, được trang bị 6 tuabin đảo chiều, vừa có thể phát điện khi nhu cầu tăng, vừa bơm nước trở lại hồ phía trên khi nguồn điện tái tạo dư thừa.

Cơ chế này cho phép nước được tái sử dụng liên tục: chảy xuống để phát điện trong các thời điểm cao điểm và được bơm ngược lên khi hệ thống dư điện, tạo thành một chu trình khép kín giữa lưu trữ và phát điện. Nhờ đó, 2 hồ chứa được “biến hình” thành hạ tầng hỗ trợ ổn định lưới điện một cách bền vững.

Với công suất 2.200MW đi kèm dung lượng 350GWh, Snowy 2.0 nằm trong nhóm các dự án lưu trữ năng lượng lớn nhất thế giới. Quy mô này tương đương hơn một nửa nhu cầu lưu trữ điện linh hoạt mà thị trường điện Australia được dự báo cần có để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Vì sao 27 km đường hầm mang tính quyết định? 

Hệ thống đường hầm dài 27km được xem là “xương sống” của toàn bộ dự án. Chúng cho phép kết nối thủy lực giữa 2 hồ chứa và vận hành nhà máy ngầm, giúp điều tiết khối lượng nước lớn giữa 2 hồ ở độ cao khác nhau một cách linh hoạt.

Nếu không có hạ tầng ngầm này, khái niệm “pin năng lượng dài hạn” sẽ không thể hiện thực hóa. Chính hệ thống đường hầm đã biến 2 hồ riêng biệt thành một tổ hợp năng lượng tích hợp, có thể linh hoạt lưu trữ và cung cấp điện theo nhu cầu thị trường.

Theo kế hoạch của Snowy Hydro, dự án dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2028. Khi đi vào vận hành, Snowy 2.0 sẽ trở thành trung tâm trong danh mục các nhà máy phát điện theo nhu cầu của công ty, qua đó tăng cường khả năng cung ứng và lưu trữ điện cho hộ gia đình và doanh nghiệp.

Snowy 2.0 được đánh giá là một trong những công trình kỹ thuật phức tạp và thách thức nhất thế giới hiện nay - không chỉ bởi độ sâu của nhà máy hay quy mô hệ thống đường hầm, mà còn bởi vai trò chiến lược trong bối cảnh lưới điện ngày càng phụ thuộc vào năng lượng tái tạo.

Dù vậy, Snowy 2.0 cũng gây tranh cãi khi chi phí liên tục bị điều chỉnh tăng. Từ mức ban đầu khoảng 2 tỷ USD vào năm 2017, tổng vốn đầu tư đã được nâng lên 6 tỷ USD, rồi tiếp tục tăng lên 12 tỷ USD vào năm 2023.

Đến tháng 10/2025, Snowy Hydro xác nhận chi phí dự án sẽ vượt mức ngân sách 12 tỷ USD (khoảng 316 tỷ đồng) đã đề ra. Thậm chí, nhiều chuyên gia ước tính chi phí có thể vượt 40 tỷ USD nếu tính cả hạ tầng truyền tải và chi phí tài chính.