Chuyển dịch cơ cấu cây trồng: từ "lượng" sang "chất"

Theo Báo Quảng Ninh, sở hữu lợi thế về diện tích đất rừng rộng lớn, Ba Chẽ đã và đang tập trung mọi nguồn lực để xã hội hóa nghề rừng, chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy sản xuất nhỏ lẻ sang phát triển hàng hóa quy mô lớn.

Thay vì tập trung vào các loài cây sinh trưởng nhanh nhưng giá trị kinh tế thấp như trước đây, chính quyền địa phương đã quyết liệt chỉ đạo chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Trọng tâm hiện nay là các loài cây gỗ lớn như lim, lát, giổi và các cây bản địa có giá trị kinh tế cao, đặc biệt là quế.

Bên cạnh đó, chiến lược xây dựng "thương hiệu nông nghiệp Ba Chẽ" cũng được đẩy mạnh thông qua việc phát triển các sản phẩm chủ lực như: ba kích tím, trà hoa vàng, măng mai, mía tím và các mô hình chăn nuôi gà đồi dược liệu. Yếu tố công nghệ, chuyển đổi số và đầu tư bài bản về bao bì, mẫu mã đang được áp dụng triệt để nhằm nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản địa phương trên thị trường.

Giai đoạn 2021-2025, bức tranh lâm nghiệp tại Ba Chẽ ghi nhận sự khởi sắc với tổng diện tích rừng trồng tập trung đạt 12.148,8ha, duy trì tốc độ trồng mới bình quân trên 2.400ha/năm.

Điểm sáng nổi bật trong hệ sinh thái lâm nghiệp tại đây chính là cây quế - một sản phẩm đặc trưng mang thương hiệu Ba Chẽ. Với diện tích hơn 1.000ha, vùng nguyên liệu này đang cung cấp ra thị trường trung bình 50 tấn vỏ quế tươi mỗi năm. Đây là mô hình "kép" vừa mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội, vừa góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, duy trì độ che phủ rừng ở mức 55,8% tính đến năm 2025.

Liên kết "4 nhà" và bài toán chứng chỉ quốc tế

Để nâng tầm giá trị lâm sản, Ba Chẽ không chỉ dừng lại ở việc trồng mà còn đặc biệt chú trọng đến chế biến sâu và tiêu chuẩn hóa sản phẩm. Địa phương đã chủ động phối hợp với các doanh nghiệp, Hợp tác xã (HTX) để hỗ trợ người dân tham gia cấp chứng chỉ rừng bền vững theo tiêu chuẩn quốc tế (FSC, PEFC).

Tính đến hết năm 2025, toàn địa bàn đã có hơn 11.550ha rừng được cấp chứng chỉ quốc tế. Trong đó, điển hình là HTX Lâm nghiệp Thuận Nhiên với chứng chỉ PEFC cho 8.000ha (880 hộ dân) và Công ty TNHH Hoành Dương với chứng chỉ FSC cho gần 3.480ha (304 hộ dân).

Đặc biệt, mô hình liên kết "4 nhà" (Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà nông - Nhà doanh nghiệp) đang phát huy hiệu quả rõ rệt. Công ty TNHH MTV Quế Ba Chẽ là một ví dụ điển hình khi không chỉ hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm với giá ổn định mà còn đầu tư 40 tỷ đồng xây dựng nhà máy chế biến các sản phẩm từ quế tại thôn Nam Kim. Nhà máy này đi vào hoạt động cuối năm 2025 đã giải quyết bài toán đầu ra bền vững cho người trồng rừng.

Tầm nhìn 2030: phủ xanh 72% diện tích rừng

Bước sang năm 2026, thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/HU, Ba Chẽ xác định chủ đề công tác năm là "Đột phá trong phát triển kinh tế; nâng cao chất lượng đô thị, khu dân cư, góp phần cùng tỉnh sớm đạt tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương".

Theo đó, mục tiêu chiến lược của địa phương là trở thành đơn vị đứng đầu toàn tỉnh về công tác phát triển rừng. Ba Chẽ phấn đấu mỗi năm trồng mới trên 2.000ha rừng, tiếp tục đa dạng hóa giống cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa.

Đặc biệt, phong trào trồng rừng gỗ lớn sẽ tiếp tục được lan tỏa sâu rộng, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ che phủ rừng từ 55% (năm 2025) lên 72% vào năm 2030, biến rừng thực sự trở thành "kho vàng xanh" giúp người dân làm giàu bền vững.