Trong định hướng phát triển giáo dục đại học, Việt Nam dự kiến lựa chọn khoảng 3-5 đại học tinh hoa để thực hiện các chiến lược ở cấp quốc gia. Bên cạnh đó, khoảng 25-30 cơ sở giáo dục đại học trọng điểm sẽ đảm nhận các nhiệm vụ gắn với chiến lược phát triển vùng và ngành.

Hiện có 3 cơ sở đăng ký tham gia mô hình đại học tinh hoa, gồm Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP.HCM (ĐHQG-HCM) và VinUni.

Trong số này, ĐHQG-HCM là một trong những trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ lớn tại khu vực phía Nam, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho TP.HCM và cả nước.

ĐHQG-HCM được thành lập năm 1995 trên cơ sở hợp nhất 9 cơ sở giáo dục đại học. Đại học định hướng phát triển mô hình đào tạo, nghiên cứu đa ngành, đa lĩnh vực, với mục tiêu trở thành trung tâm giáo dục đại học, sau đại học và khoa học - công nghệ có chất lượng cao.

Một trong những lợi thế nổi bật của ĐHQG-HCM là khu đô thị đại học rộng khoảng 643,7ha tại khu vực phía Đông TP.HCM. Không gian này được quy hoạch theo mô hình đại học hiện đại, tập trung nhiều cơ sở đào tạo, nghiên cứu và các đơn vị phục vụ hoạt động khoa học - công nghệ. Quy mô này giúp ĐHQG-HCM hình thành một hệ thống đào tạo đa ngành lớn hàng đầu cả nước. 

Hiện ĐHQG-HCM có 30 đơn vị trực thuộc, trong đó có 8 trường đại học thành viên gồm: ĐH Bách khoa, ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐH Quốc tế, ĐH Công nghệ Thông tin, ĐH Kinh tế - Luật, ĐH An Giang và ĐH Khoa học Sức khỏe.

Đến cuối năm 2025, quy mô đào tạo chính quy của ĐHQG-HCM đạt hơn 100.000 sinh viên. Hệ thống đào tạo từ bậc đại học đến thạc sĩ, tiến sĩ, với các nhóm ngành đa dạng như khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, kỹ thuật - công nghệ, kinh tế, luật và khoa học sức khỏe.

Không chỉ có quy mô đào tạo lớn, ĐHQG-HCM còn sở hữu đội ngũ nhân lực khoa học đáng kể. Theo chuyên trang của ĐHQG-HCM, tính đến tháng 3/2025, hệ thống hiện có khoảng 387 Giáo sư, Phó Giáo sư và hơn 1.600 Tiến sĩ. Đây là lực lượng nòng cốt trong hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Để tiếp tục nâng cao năng lực nghiên cứu, ĐHQG-HCM đang triển khai chương trình VNU350, hướng tới thu hút, phát triển và giữ chân 350 nhà khoa học trẻ xuất sắc cùng các chuyên gia đầu ngành.

Chương trình được xây dựng với lộ trình hỗ trợ cụ thể, nhằm tạo môi trường thuận lợi để các nhà khoa học phát huy năng lực, tham gia các hoạt động nghiên cứu và đóng góp cho sự phát triển của ĐHQG-HCM.

Cùng với quy mô và đội ngũ nhân lực, ĐHQG-HCM đặt mục tiêu phát triển theo định hướng đại học nghiên cứu, hướng tới nâng cao vị thế trong khu vực và quốc tế.

Trong nhiều năm, ĐHQG-HCM duy trì vị trí trong nhóm 150 đại học hàng đầu châu Á theo bảng xếp hạng QS Asia. Tại QS World University Rankings 2026, ĐHQG-HCM thuộc nhóm 801-850 đại học tốt nhất thế giới.

Ở bảng xếp hạng QS theo lĩnh vực được công bố ngày 25/3/2026, ĐHQG-HCM đạt thứ hạng nổi bật ở nhiều nhóm ngành, trong đó dẫn đầu Việt Nam ở lĩnh vực khoa học tự nhiên và khoa học xã hội & quản lý.

Những kết quả trên là nền tảng để ĐHQG-HCM hướng tới mục tiêu trở thành đại học nghiên cứu thuộc nhóm hàng đầu châu Á.

Việc ĐHQG-HCM đăng ký tham gia mô hình đại học tinh hoa diễn ra trong bối cảnh Việt Nam định hướng hình thành một nhóm cơ sở giáo dục đại học có năng lực đảm nhận các nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu ở tầm quốc gia.

Với hệ thống 8 trường đại học thành viên, quy mô hơn 100.000 sinh viên, đội ngũ khoảng 387 Giáo sư, Phó Giáo sư, hơn 1.600 Tiến sĩ cùng định hướng phát triển đại học nghiên cứu, ĐHQG-HCM đang có những nền tảng đáng chú ý để tham gia mô hình này.