Trong khuôn khổ Chương trình hợp tác đối tác Việt Nam - Đan Mạch về năng lượng, mới đây Cục Năng lượng Đan Mạch và Cục Điện lực - Năng lượng tái tạo Việt Nam đã tổ chức hội thảo trực tuyến, thảo luận các bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển điện gió ngoài khơi ở Việt Nam. Với khoảng 160 GW, Việt Nam là một trong những nước có tiềm năng điện gió ngoài khơi lớn nhất Đông Nam Á.

Phát triển điện gió ngoài khơi, xu thế tất yếu của các quốc gia có biển

Theo đánh giá của Tổ chức năng lượng quốc tế (IEA), tài nguyên điện gió ngoài khơi toàn cầu có tiềm năng đạt 420.000 TWh hàng năm

Thị trường điện gió ngoài khơi gia tăng liên tục hàng năm 30% từ năm 2010 - 2018. Hiện có khoảng 150 trang trại gió biển lớn đã hoạt động và tăng mạnh năm 2018 tại Anh, Đức, Đan Mạch, Mỹ, Trung Quốc.

Hiện nay, châu Âu đã lắp đặt được 20 GW điện gió ngoài khơi và đã có chính sách hỗ trợ gia tăng gấp 4 lần đến năm 2030 lên 80 GW. Tổ chức năng lượng quốc tế dự báo đến năm 2040, điện gió ngoài khơi toàn cầu sẽ có số vốn đầu tư phát triển khoảng 1 ngàn tỷ USD với tốc độ tăng trưởng công suất lắp đặt hàng năm là 13%.

Các quốc gia và vùng lãnh thổ cũng là các trung tâm phát triển điện gió ngoài khơi đến năm 2040 là EU (Đan Mạch, Đức, Hà Lan, Ai len), Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản , Ấn Độ, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Hiệu suất công suất lắp đặt của các trang trại điện gió ngoài khơi đạt 50%, cao hơn rất nhiều của điện mặt trời gần 20% và điện gió trên đất liền là 30%.

Việt Nam có đầy đủ mọi điều kiện để xây dựng, phát triển mạng lưới điện gió ngoài khơi

Theo đánh giá của Ngân hàng thế giới (WB), năm 2019, Việt Nam có tiềm năng 475 GW điện gió ngoài khơi tại vùng biển có độ sâu nhỏ hơn 200m. Hiện nay, tổng các nhà máy điện của Việt Nam là 40 GW đang hoạt động với các nguồn chính là thủy điện, nhiệt điện than và cơ bản đang dần cạn kiệt. Vì vậy, với tiềm năng điện gió ngoài khơi gấp nhiều lần công suất hiện có, có thể đáp ứng nhu cầu điện năng hiện tại và tương lai.

Theo Tiến sĩ Dư Văn Toán, Viện Nghiên cứu biển và hải đảo (Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam) cho biết: Vùng ven biển nước ta, đặc biệt vùng phía Nam có diện tích rộng khoảng 142.000 km2, độ sâu từ 0 m - 60m, có tiềm năng phát triển tốt điện gió biển rất tốt. Theo số liệu tốc độ gió, vùng này đạt tốc độ gió trung bình ở độ cao 100m đạt hơn 7-10m/s. Hiện nay, trang trại gió biển Bạc Liêu đầu tiên với công suất 100MW đã hoạt động cung cấp khoảng 300 triệu kWh/năm và tới năm 2025, lên tới 1.000 MW hay 3 tỷ kWh/năm.

Cụ thể, là các trang trại tuabin gió tại Bạc Liêu đã hoạt động tốt và mang lại hiệu quả kinh tế cao, cơ hội thu hồi vốn khoảng hơn 10 năm, so với tuổi thọ tuốc bin 50 năm. Trang trại gió biển hiện đóng góp ngân sách cho địa phương với nguồn thu ổn định, như tỉnh Bạc Liêu đạt 76 tỷ đồng/năm, khi hoàn thành trang trại gió 1.000 MW sẽ lên tới gần 760 tỷ mỗi năm. Đặc biệt, siêu dự án Thăng Long ngoài khơi Bình Thuận với công suất 3,4 GW đang trong quá trình nghiên cứu khả thi từ năm 2019 và có thể hoàn thành trước năm 2030, sẽ mang lại vị thế cường quốc điện gió ngoài khơi cho Việt Nam.

Đan Mạch hỗ trợ khơi thông nguồn điện gió ngoài khơi của Việt Nam

Mới đây, Cục Năng lượng Đan Mạch và Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo Việt Nam vừa tổ chức hội thảo trực tuyến thảo luận các bước đi quan trọng nhất nhằm thúc đẩy việc phát triển điện gió ngoài khơi ở Việt Nam.

Đây là một hoạt động trong khuôn khổ Chương trình hợp tác đối tác giữa Việt Nam và Đan Mạch trong lĩnh vực năng lượng. Mục tiêu nhằm rà soát Báo cáo đầu vào cho lộ trình phát triển điện gió ngoài khơi và thảo luận những bước đi của Chính phủ Việt Nam để hiện thực hóa quá trình này. Hội thảo trực tuyến về điện gió ngoài khơi ở cấp cao là minh chứng cho mối quan hệ đối tác năng lượng tốt đẹp đã được hình thành giữa Chính phủ Việt Nam và chính phủ Đan Mạch từ năm 2013.

Điện gió ngoài khơi của Việt Nam có tiềm năng dồi dào và có thể đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam

Theo ông Martin Hansen, Phó Cục trưởng Cục Năng lượng Đan Mạch, điện gió ngoài khơi của Việt Nam có tiềm năng dồi dào và có thể đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam. Do nhu cầu tiêu thụ điện gia tăng nhanh chóng, trung bình khoảng 10% một năm trong thập kỷ vừa qua cùng với sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, Việt Nam bắt buộc phải tìm kiếm thêm các nguồn năng lượng sạch để đưa vào Quy hoạch phát triển điện quốc gia trong 10 năm tới và Cục Năng lượng Đan Mạch đã và đang hỗ trợ việc xây dựng quy hoạch này.

Với hơn 3.000 km bờ biển và một số khu vực có lượng gió lớn nhất ở Đông Nam Á, Việt Nam được coi là thị trường triển vọng nhất cho điện gió ngoài khơi. Những phát hiện sơ bộ được trình bày tại hội thảo trực tuyến đã chỉ ra rằng tiềm năng kỹ thuật gió ngoài khơi của Việt Nam là 160 GW. Đây là con số khổng lồ nếu so sánh với 29 GW điện gió ngoài khơi đã được lắp đặt trên toàn cầu tính đến cuối năm 2019.

Những phát hiện sơ bộ được trình bày tại hội thảo trực tuyến đã chỉ ra rằng tiềm năng kỹ thuật gió ngoài khơi của Việt Nam là 160 GW. Đây là con số khổng lồ nếu so với 29 GW điện gió ngoài khơi đã được lắp đặt trên toàn cầu tính đến cuối năm 2019. Ngay cả khi đã loại trừ các địa điểm không khả thi do xung đột với các mục đích sử dụng biển khác hoặc vì lý do tài chính, tiềm năng xây dựng điện gió ngoài khơi vẫn còn khá lớn. Nguồn tiềm năng dồi dào này hiện đang thu hút mối quan tâm lớn từ các nhà đầu tư quốc tế.

Chương trình Hợp tác Đối tác năng lượng giữa Việt Nam và Đan Mạch giai đoạn đầu tiên được khởi động vào năm 2013, tập trung vào lĩnh vực tiết kiệm năng lượng. Giai đoạn hai của chương trình bắt đầu từ năm 2017 đến năm 2020, tập trung vào xây dựng năng lực cho các cơ quan của Việt Nam trong lĩnh vực quy hoạch năng lượng dài hạn, vận hành hệ thống điện có tích hợp năng lượng tái tạo với tỉ trọng cao, và chuyển đổi các bon thấp trong lĩnh vực tiết kiệm năng lượng cho các ngành công nghiệp. Giai đoạn ba của chương trình dự kiến bắt đầu từ cuối năm 2020 đến 2025 và sẽ tập trung vào phát triển điện gió ngoài khơi cho Việt Nam.

Lê Thoa