Các quan chức cấp cao của Lào và Trung Quốc ngày 20/4/2026 đã chính thức khánh thành đường dây điện 500 kV, đánh dấu bước tiến quan trọng trong thương mại điện xuyên biên giới và phát triển năng lượng sạch.

Đường dây mới nâng công suất trao đổi điện từ 50 MW lên 1.500 MW, tăng gấp 30 lần. Mỗi năm, tuyến này sẽ truyền tải khoảng 3 tỷ kWh điện, giúp cắt giảm khoảng 2,5 triệu tấn khí thải các-bô-níc (CO₂).

Hôm thứ Hai (20/4) vừa qua, Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone đã tham dự lễ khánh thành đường dây điện 500 kV cùng các lãnh đạo và đối tác Lào – Trung Quốc.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lào Malaythong Kommasith cho biết dự án kể trên đã tháo gỡ các hạn chế trong truyền tải điện và góp phần củng cố nền kinh tế quốc gia.

“Nếu tuyến đường sắt Lào – Trung Quốc là xương sống của giao thông thì dự án này chính là động mạch chính cung cấp năng lượng cho tăng trưởng kinh tế”, ông nói.

“Việc áp dụng công nghệ hiện đại từ Trung Quốc thông qua dự án sẽ giúp lưới điện Lào đạt được sự ổn định, hiện đại hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh ở cả cấp khu vực lẫn quốc tế”, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lào Kommasith nói thêm.

Đường dây truyền tải điện 500 kV dài 177,5 km, kết nối tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) với các tỉnh Oudomxay và Luang Namtha của Lào. Trong đó, 145 km nằm trên lãnh thổ Trung Quốc và 32,5 km tại Lào. Một trạm biến áp 500 kV mới và hai tuyến 230 kV cũng đã được xây dựng tại Lào để kết nối với lưới điện phía Bắc.

Tập đoàn Điện lực Miền Nam Trung Quốc (China Southern Power Grid) vận hành tuyến thuộc Trung Quốc, trong khi Tập đoàn Truyền tải Điện lực Lào (EDL-T) quản lý đoạn thuộc Lào.

Video Trung Quốc và Lào khởi động tuyến liên kết điện xoay chiều xuyên biên giới 500 kV đầu tiên hôm thứ Hai (20/4/2026) - Nguồn clip: New China TV

Dự án đường dây truyền tải điện 500 kV hỗ trợ tham vọng của Chính phủ Lào trong việc mở rộng sử dụng năng lượng sạch và củng cố vai trò là nhà cung cấp điện khu vực. Đồng thời, dự án này cũng giúp phân phối điện hiệu quả hơn qua biên giới Lào – Trung Quốc.

Hai nhà thầu đã áp dụng các tiêu chuẩn môi trường và xã hội trong quá trình xây dựng. Tuyến đường được thiết kế tránh các khu bảo tồn và khu dân cư, giúp bảo vệ khoảng 170 ha rừng. Trong quá trình thi công, máy bay không người lái (drone) và máy bay trực thăng đã vận chuyển hơn 5.000 tấn vật liệu, giúp giảm hơn 90% tác động đến môi trường.

Công nghệ thông minh cũng giúp nâng cao an toàn và hiệu quả. Các kỹ sư đã sử dụng hệ thống kỹ thuật số để giám sát công việc theo thời gian thực, trong khi drone và thiết bị robot đảm nhận việc kiểm tra.

Việc xây dựng đường dây truyền tải điện 500 kV đã tạo việc làm cho người lao động Lào và nâng cao kỹ năng trong ngành điện. Hơn 500 người lao động tại quốc gia Đông Nam Á duy nhất không giáp biển đã tham gia và hơn 1.600 khóa đào tạo đã được tổ chức.

Các đơn vị vận hành dự án cũng tài trợ xây dựng một trường tiểu học mới tại làng Namor Tai và thiết lập 5 phòng đọc tại các trường học ở huyện Namor và thủ đô Vientiane (Lào). Ngoài ra, họ còn cải thiện hệ thống thoát nước ở một số khu vực nhằm giảm nguy cơ ngập lụt.

Bên cạnh đó, Lào đã ra mắt chương trình truyền hình ngôn ngữ ký hiệu đầu tiên với sự hỗ trợ từ các đơn vị vận hành dự án, giúp khoảng 80.000 người khiếm thính tiếp cận thông tin.

Đường dây điện mới cũng mở ra cơ hội giao dịch điện xuyên biên giới. Nguồn năng lượng sạch từ miền Bắc Lào giờ đây có thể được giao dịch thông qua thị trường điện miền Nam Trung Quốc, đánh dấu bước đi đầu tiên hướng tới thị trường điện khu vực.

Diễn biến mới này cũng đánh dấu 65 năm quan hệ ngoại giao giữa Lào và Trung Quốc, đồng thời tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong khuôn khổ sáng kiến Vành đai và Con đường của chính quyền Bắc Kinh.

Các quan chức hai nước láng giềng với Việt Nam này cho biết sẽ sử dụng dự án này làm nền tảng để tiếp tục nâng cấp lưới điện Lào và mở rộng kết nối năng lượng trong khu vực.