Chiến lược phát triển ngành sữa Việt Nam vươn tầm quốc tế đến năm 2045
Mới đây, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã ký Quyết định số 309/QĐ-TTg ngày 23/2/2026 phê duyệt Chiến lược phát triển ngành sữa giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây là kim chỉ nam quan trọng để xây dựng ngành công nghiệp chế biến sữa phát triển bền vững, sở hữu chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ chăn nuôi đến thành phẩm giá trị gia tăng cao, giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng sữa toàn cầu.
Định hướng xây dựng chuỗi chăn nuôi và hiện đại hóa sản xuất
Để hiện thực hóa tầm nhìn vươn tầm thế giới, Chiến lược tập trung xây dựng chuỗi chăn nuôi bò sữa đảm bảo an toàn dịch bệnh và an toàn thực phẩm theo các tiêu chuẩn quốc tế. Ngành sữa sẽ từng bước nâng cao số lượng đàn bò trong nước nhằm tận dụng ưu thế nông nghiệp, tăng sản lượng nguyên liệu tươi để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu. Mô hình phát triển được định hướng theo hướng trang trại tập trung kết hợp với hợp tác xã và nông hộ, gắn liền với mục tiêu hiện đại hóa nông thôn.
Đồng thời, việc ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là ưu tiên hàng đầu. Chiến lược khuyến khích nghiên cứu, sử dụng công nghệ số, Blockchain và AI trong quản lý đàn bò, truy xuất nguồn gốc và phân phối. Các dây chuyền sản xuất tự động hóa thế hệ mới với hiệu suất cao, tiết kiệm nguyên liệu và thân thiện môi trường sẽ được đầu tư mạnh mẽ. Ngành cũng chú trọng phát triển các giống bò năng suất cao, phù hợp với thổ nhưỡng từng vùng miền để tăng nhanh sản lượng sữa tươi nguyên liệu.
Các doanh nghiệp được định hướng tái cơ cấu tổ chức, đổi mới mô hình quản trị để hình thành nên những tập đoàn, tổng công ty quy mô lớn. Điều này nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo vị thế cao trên bảng xếp hạng khu vực và thế giới. Bên cạnh đó, việc thắt chặt mối liên kết giữa doanh nghiệp và người chăn nuôi sẽ tạo ra thị trường ổn định, nâng cao sức cạnh tranh cho thương hiệu sữa Việt.
Mục tiêu tăng trưởng và đa dạng hóa sản phẩm giá trị cao
Về các chỉ tiêu cụ thể, Chiến lược phấn đấu đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng ngành sữa đạt bình quân 12,0%-14,0%/năm. Sản lượng sữa lỏng chế biến mục tiêu đạt khoảng 4.200 triệu lít/năm, trong khi sữa bột đạt 245 nghìn tấn/năm. Nguồn sữa tươi nguyên liệu trong nước phấn đấu đáp ứng khoảng 60%-65% nhu cầu chế biến, đưa mức tiêu thụ sữa bình quân lên khoảng 40 lít/người/năm.
Tầm nhìn đến năm 2045, ngành sữa hướng tới sự ổn định với tốc độ tăng trưởng 5,0%-6,0%/năm. Các con số mục tiêu được nâng lên rõ rệt: sản lượng sữa lỏng đạt 9.700 triệu lít/năm; sữa tươi nguyên liệu đạt 8.000 triệu lít/năm (đáp ứng 80%-85% nhu cầu trong nước); sản lượng sữa bột đạt khoảng 415 nghìn tấn/năm. Đặc biệt, mức tiêu thụ bình quân của người dân dự kiến đạt khoảng 100 lít/người/năm.
Để đạt được các con số này, việc đa dạng hóa sản phẩm đi đôi với nâng cao chất lượng, mẫu mã bao bì là rất quan trọng. Ngành sẽ đẩy mạnh phát triển các dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao, sữa công thức theo vòng đời (trẻ em, người cao tuổi) và sữa cho nhu cầu chuyên biệt. Riêng với chương trình sữa học đường, yêu cầu bắt buộc là chỉ sử dụng nguồn sữa tươi, đảm bảo trẻ em vùng khó khăn và dân tộc thiểu số đều có cơ hội tiếp cận nguồn dinh dưỡng chất lượng.
