Nhận định tại một hội nghị kinh tế ở Berlin, ông Jens Eskelund, Chủ tịch Phòng Thương mại Liên minh châu Âu tại Trung Quốc, cho rằng nhiều nhà hoạch định chính sách châu Âu đã đánh giá chưa đầy đủ vai trò hiện nay của Trung Quốc đối với doanh nghiệp trong khu vực. 
“Châu Âu đang phụ thuộc vào Trung Quốc nhiều hơn chứ không phải ít đi”, ông Eskelund nói, đồng thời cho rằng để duy trì khả năng cạnh tranh, các doanh nghiệp châu Âu ngày càng phải tham gia sâu hơn vào chính những chuỗi cung ứng mà Brussels muốn họ giảm phụ thuộc.

Theo ông, châu Âu đã đánh giá chưa đầy đủ vai trò của Trung Quốc đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp khu vực. Trung Quốc hiện không còn đơn thuần là một thị trường tiêu thụ mang lại lợi nhuận, mà đã trở thành mắt xích không thể thiếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu của nhiều tập đoàn châu Âu.

Dẫn kết quả khảo sát gần 300 doanh nghiệp thành viên được thực hiện trong tháng 1 và tháng 2, ông Eskelund cho biết tỷ lệ doanh nghiệp châu Âu tăng cường đầu tư và mở rộng hoạt động sản xuất ngay tại Trung Quốc đã lên mức cao nhất từ trước đến nay.

Có tới 56% doanh nghiệp được khảo sát cho biết đang đẩy mạnh nội địa hóa sản xuất tại Trung Quốc, trong khi chỉ 7% nói rằng họ đang chuyển hoạt động sản xuất ra khỏi nước này.

Theo ông Eskelund, yếu tố chi phí đang trở thành động lực chính thúc đẩy xu hướng trên. Chuỗi cung ứng Trung Quốc hiện có năng lực cạnh tranh mạnh đến mức việc tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái sản xuất tại đây thường là cách duy nhất để doanh nghiệp tạo ra sản phẩm chất lượng cao với chi phí thấp nhất.

Những nhận định trên được đưa ra tại hội nghị kinh tế kéo dài 2 ngày ở Berlin do Viện Kiel tổ chức, diễn ra ngay sau cuộc đàm phán thương mại giữa Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Wang Wentao và Cao ủy Thương mại Liên minh châu Âu Maros Sefcovic tại Brussels hôm 30/6.

Ngoài lợi thế về quy mô sản xuất, ông Eskelund cho rằng một phần sức cạnh tranh của Trung Quốc còn đến từ tỷ giá đồng nhân dân tệ.

Juergen Matthes, chuyên gia thuộc Viện Kinh tế Đức, ước tính đồng nhân dân tệ hiện bị định giá thấp hơn từ 20% đến 30% so với đồng euro. Khoảng chênh lệch này giúp hàng hóa Trung Quốc có lợi thế đáng kể về giá trên thị trường quốc tế.

Ông Eskelund cũng nhận định Bắc Kinh ngày càng tự tin hơn trong việc thúc đẩy các lợi ích chiến lược của mình.

Ông nhắc tới khái niệm “escalation dominance” (ưu thế leo thang), thuật ngữ ngày càng xuất hiện nhiều trong các cuộc thảo luận tại Trung Quốc. Khái niệm này mô tả khả năng khiến chi phí đối đầu tăng lên tới mức đối phương không sẵn sàng hoặc không đủ khả năng chấp nhận.

Trong khi đó, sau cuộc gặp giữa ông Wang Wentao và ông Maros Sefcovic hôm 30/6, Liên minh châu Âu (EU) đã đặt ra thời hạn đến tháng 10 để Trung Quốc đưa ra những kết quả cụ thể nhằm giải quyết các mất cân bằng thương mại kéo dài giữa hai bên.

Theo Chủ tịch Phòng Thương mại EU tại Trung Quốc, châu Âu cần xác định rõ những năng lực công nghiệp cốt lõi có ý nghĩa chiến lược đối với khả năng tự chủ của khu vực, đồng thời áp dụng các biện pháp bảo vệ phù hợp.

Một trong những công cụ được ông nhắc tới là Đạo luật Thúc đẩy Công nghiệp (Industrial Accelerator Act) đang được đề xuất, nhằm hỗ trợ châu Âu duy trì và củng cố các ngành công nghiệp then chốt trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt với Trung Quốc.