Cảnh báo nguy cơ tổn thương thị lực từ thuốc nhỏ mắt không đạt tiêu chuẩn độ trong

Sống khỏe 17/05/2026 16:15

Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa ban hành quyết định thu hồi trên toàn quốc lô dung dịch nhỏ mắt Natri clorid 0,9% do Công ty Cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic sản xuất. Nguyên nhân được xác định do sản phẩm vi phạm chất lượng mức độ 3, không đạt tiêu chuẩn về chỉ tiêu “độ trong”. Sự việc này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tính an toàn của các sản phẩm chăm sóc mắt mà người tiêu dùng vốn coi là “vô hại”.

Cụ thể, lô thuốc bị thu hồi có số giấy đăng ký lưu hành 893100060724, số lô 10370725, ngày sản xuất 14/7/2025 và hạn dùng đến 14/1/2028. Theo kết quả kiểm nghiệm, mẫu thuốc chứa cặn, hạt lơ lửng có thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Theo quy định tại Thông tư 11/2018/TT-BYT của Bộ Y tế, vi phạm mức độ 3 là mức độ thuốc không ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và an toàn khi sử dụng. Dù mức độ vi phạm này được nhận định chưa gây nguy hiểm tức thì, nhưng giới chuyên môn khuyến cáo người tiêu dùng tuyệt đối không nên chủ quan.

“Độ trong” là hàng rào an toàn bắt buộc cho đôi mắt

1_1779008116.webp
Một lô thuốc nhỏ mắt Natri clorid 0,9% do Pharmedic sản xuất.

Nhiều người tiêu dùng hiện nay vẫn có tâm lý chủ quan, cho rằng nước muối sinh lý chỉ đơn giản là "muối pha nước" nên ít nguy cơ gây hại. Tuy nhiên, dưới góc nhìn chuyên môn, các sản phẩm dùng cho mắt luôn có những đòi hỏi khắt khe đặc thù. 

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, khẳng định:

"Dù mức độ vi phạm không gây nguy hiểm tức thì, nhưng đây vẫn là dấu hiệu đáng lưu tâm bởi 'độ trong' không đơn thuần là yếu tố cảm quan mà là một hàng rào an toàn quan trọng đối với thuốc dùng cho mắt. Nước muối 0,9% là sản phẩm quen thuộc để vệ sinh mắt, phải đảm bảo hai tiêu chí là vô khuẩn và hoàn toàn trong suốt."

Đồng quan điểm, Bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Văn Thiện Em, Trưởng khoa Mắt - hệ thống Bệnh viện đa khoa Xuyên Á, phân tích thêm rằng thuốc nhỏ mắt không đạt độ trong có thể xuất phát từ ba nhóm nguyên nhân chính: lẫn tạp chất cơ học (bụi từ quá trình sản xuất, vi hạt từ bao bì nhựa), kết tủa hóa học (do nguồn nước, nguyên liệu hoặc điều kiện bảo quản không đảm bảo gây lắng cặn, kết tinh), và nguy hiểm nhất là nhiễm vi sinh vật trong quá trình sản xuất hoặc bảo quản.

Hiểm họa khôn lường khi sử dụng dung dịch nhỏ mắt lỗi

Khi "hàng rào an toàn" về độ trong bị phá vỡ, việc tiếp tục đưa dung dịch không đạt chuẩn vào mắt sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe nhãn khoa.

Nguy cơ kích ứng và tổn thương cơ học: Nếu dung dịch chứa hạt lạ hoặc tạp chất, người dùng sẽ lập tức có cảm giác cộm, rát, đỏ mắt, chảy nước mắt hoặc nhìn mờ tạm thời. Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng cảnh báo: "Những hạt rất nhỏ này vẫn có thể gây cộm xốn, làm giác mạc bị cọ xát liên tục. Nếu tiếp tục sử dụng trong thời gian dài, giác mạc có nguy cơ bị trầy xước lặp đi lặp lại, dẫn đến khô mắt hoặc để lại sẹo giác mạc."

Nguy hiểm từ độc tính hóa học: Khi nồng độ muối trong chai thuốc bị thay đổi hoặc các chất bảo quan bị biến chất, sự mất cân bằng áp suất thẩm thấu sẽ diễn ra, khiến mắt bị kích ứng, đau xót hoặc phù nề.

Hiểm họa nhiễm khuẩn gây mù lòa: Đáng lo ngại nhất là trường hợp hiện tượng vẩn đục xuất phát từ việc nhiễm vi khuẩn, nấm men hoặc nấm mốc do hệ thống tiệt trùng, quy trình chiết rót gặp sự cố. Khi đó, tác nhân vi sinh có thể gây viêm kết mạc với biểu hiện đỏ mắt, nhiều ghèn, sưng nề. Nặng hơn, người bệnh có thể bị viêm loét giác mạc – một biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài đến thị lực.

Các chuyên gia đặc biệt lưu ý, rủi ro này sẽ tăng cao đột biến và khó điều trị đối với nhóm đối tượng nhạy cảm như trẻ nhỏ, người vừa trải qua phẫu thuật mắt, hoặc những bệnh nhân đang có sẵn tổn thương, viêm nhiễm về mắt.

Khuyến cáo từ chuyên gia để bảo vệ thị lực đúng cách

Để tự bảo vệ đôi mắt trước các sản phẩm kém chất lượng, người dân cần từ bỏ tâm lý chủ quan và hình thành thói quen kiểm tra kỹ lưỡng thuốc nhỏ mắt trước mỗi lần sử dụng theo các nguyên tắc sau:

Kiểm tra cảm quan dung dịch: Sản phẩm đạt chuẩn phải hoàn toàn trong suốt, không màu, không xuất hiện tia mờ, hạt lơ lửng hay lắng cặn. Tuyệt đối ngừng sử dụng nếu thấy chai thuốc hơi đục, đổi màu hoặc xuất hiện mảng bám ở khu vực cổ chai.

Sàng lọc bao bì bên ngoài: Không mua hoặc dùng các chai thuốc có vỏ bị móp méo, rò rỉ, nắp lỏng lẻo hoặc phần đầu nhỏ giọt có dấu hiệu bẩn, ố mốc.

Nguyên tắc sử dụng an toàn: Chú ý thời gian sử dụng sau khi mở nắp theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Trong quá trình nhỏ mắt, tránh tuyệt đối không để đầu chai chạm vào mắt, tay hay lông mi nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn ngược dòng vào bên trong.

Bảo quản đúng phương pháp: Không dùng chung một chai nước muối cho nhiều thành viên trong gia đình. Đồng thời, không để sản phẩm ở những nơi có nhiệt độ và độ ẩm cao như nhà tắm, cốp xe hoặc lưu trữ quá lâu trong túi xách.

Mạnh Quỳnh
Tin đáng đọc