Biên bản bị rò rỉ của Meta tiết lộ kế hoạch kì lạ sau kho sa thải hàng nghìn nhân viên
Sau khi cắt giảm hàng nghìn nhân viên, Meta đang thử nghiệm một mô hình tổ chức mới. Động thái diễn ra trong bối cảnh công ty tăng mạnh đầu tư vào AI và ngành công nghệ toàn cầu bước vào làn sóng tái cấu trúc nhân sự.
Meta đang tiếp tục thu hẹp lực lượng lao động trong khi tăng tốc đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI). Một bản ghi nhớ nội bộ bị rò rỉ cho thấy công ty đang thử nghiệm mô hình tổ chức nhân sự mới, trong đó một số nhân viên sẽ được đổi tên chức danh thành “AI builder” (tạm dịch: Nhân sự phát triển AI).
Đầu tuần này, Meta sa thải hàng trăm nhân viên ở nhiều bộ phận, bao gồm vận hành toàn cầu, bán hàng, tuyển dụng, Reality Labs và cả Facebook, theo CNBC. Một số nhân viên bị ảnh hưởng được đề nghị chuyển sang các vị trí khác trong công ty, trong đó có những vị trí yêu cầu chuyển địa điểm làm việc.
“Các nhóm trong Meta thường xuyên tái cấu trúc để đảm bảo họ ở vị trí tốt nhất nhằm đạt mục tiêu", người phát ngôn của công ty nói với CNBC, cho biết Meta đang cố gắng tìm cơ hội mới cho những nhân viên bị ảnh hưởng.
Đợt cắt giảm mới nhất diễn ra sau khi Meta sa thải 1.000 nhân viên tại bộ phận Reality Labs vào tháng 1. Bộ phận này phụ trách phát triển kính thực tế ảo, kính thông minh thực tế tăng cường và tầm nhìn metaverse của Meta, nhưng đã ghi nhận khoản lỗ tới 73 tỷ USD kể từ năm 2021 do nhu cầu tiêu dùng thấp. Trước đó, năm ngoái Meta cũng cắt giảm khoảng 5% lực lượng lao động, chủ yếu nhắm vào các nhân viên có hiệu suất thấp.
Trong khi thu hẹp nhân sự, công ty lại tăng mạnh chi tiêu cho AI. Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh hồi tháng 1, Meta cho biết dự định chi 135 tỷ USD để phát triển AI nhằm hỗ trợ các sáng kiến tại Superintelligence Labs cũng như hoạt động kinh doanh cốt lõi. Theo Reuters, công ty thậm chí đang cân nhắc khả năng sa thải ít nhất 20% nhân sự để bù đắp chi phí AI đang gia tăng.
Thử nghiệm mô hình “AI builder”
Bên cạnh việc cắt giảm nhân sự, Meta cũng thử nghiệm mô hình tổ chức đội ngũ mới. Theo Business Insider, tài liệu nội bộ cho thấy công ty dự định đổi tên một số nhân viên thành “AI builder” (nhân sự phát triển AI) và sắp xếp họ vào các nhóm làm việc xoay quanh AI, gọi là “AI-native pods”.
Chương trình thí điểm đang được triển khai tại bộ phận Reality Labs, ảnh hưởng tới khoảng 1.000 nhân viên trong một nhóm chuyên xây dựng công cụ dành cho nhà phát triển.
Theo mô hình này, nhân sự sẽ mang các chức danh như AI builder (nhân sự phát triển AI), AI pod lead (trưởng nhóm AI) và AI org lead (quản lý cấp tổ chức). Mỗi nhóm gồm một số AI builder với chuyên môn khác nhau, thậm chí có thể có kỹ sư đảm nhận cả công việc thiết kế.
Trong đó, pod lead phụ trách điều phối công việc hàng ngày của nhóm, còn org lead giám sát các trưởng nhóm, đồng thời quản lý việc đánh giá hiệu suất và thăng chức với sự hỗ trợ của các hệ thống AI.
Meta bắt đầu thử nghiệm cấu trúc này từ tháng trước. Theo bản ghi nhớ nội bộ, quy mô đội ngũ sẽ không thay đổi.
“Mục tiêu cuối cùng của chúng tôi là tạo ra bước nhảy vọt về năng suất kỹ thuật và chất lượng sản phẩm,” bản ghi nhớ nêu. “Để đạt được điều đó, chúng tôi đang tái cấu trúc căn bản cách vận hành, cách tổ chức và cách hỗ trợ lẫn nhau.”
AI trở thành thước đo hiệu suất
Việc tái cấu trúc diễn ra trong bối cảnh Meta đặt ra các mục tiêu cụ thể về mức độ sử dụng AI trong công việc.
Một tài liệu nội bộ khác cho thấy công ty kỳ vọng 65% kỹ sư sẽ viết hơn 75% lượng mã lập trình của họ với sự hỗ trợ của AI ngay trong nửa đầu năm nay.
Tổ chức Scalable Machine Learning của Meta cũng đặt mục tiêu đạt 50–80% lượng code có hỗ trợ AI trong tháng 2.
Trong quý IV/2025, Meta kỳ vọng 55% thay đổi mã nguồn của các kỹ sư phần mềm ở sản phẩm trung tâm sẽ có sự hỗ trợ của AI, đồng thời 80% kỹ sư cấp trung và cao sử dụng công cụ AI.
Thực tế, Meta đã bắt đầu gắn hiệu suất nhân viên với mức độ sử dụng AI từ năm ngoái.
Theo nhà phân tích Mark Shmulik của Bernstein, việc cắt giảm nhân sự kết hợp với triển khai AI trên diện rộng có thể cho thấy Meta đang có lợi thế trong cuộc đua AI. Nếu công ty tái thiết kế hoạt động để hướng mạnh vào AI, lợi thế về chi phí và hiệu suất có thể trở nên rất lớn.
Làn sóng sa thải lan rộng trong ngành công nghệ
Meta không phải công ty duy nhất cắt giảm nhân sự khi đầu tư mạnh vào AI.
Tháng 1, Amazon đã sa thải 16.000 nhân viên khi chuyển hướng sang tự động hóa và AI. Dell cũng giảm khoảng 10% nhân sự trong năm tài chính 2026 khi mở rộng kinh doanh máy chủ AI.
Theo dữ liệu từ Layoffs.fyi, từ đầu năm đến nay đã có 71 công ty công nghệ tiến hành sa thải, ảnh hưởng tới 40.482 nhân viên.
Khảo sát của Resume.org cho thấy khoảng 55% doanh nghiệp Mỹ dự định sa thải nhân sự trong năm 2026, dù 92% vẫn có kế hoạch tuyển dụng. Gần một nửa doanh nghiệp dự kiến bắt đầu cắt giảm ngay từ quý I.
AI là lý do được nhắc đến nhiều nhất cho các đợt sa thải, chiếm 44%, tiếp theo là tái tổ chức (42%) và áp lực ngân sách (39%). Tuy nhiên, chỉ 9% công ty cho biết AI đã hoàn toàn thay thế một số vị trí, trong khi 45% nói AI chỉ làm giảm nhu cầu tuyển dụng.
Theo Kara Dennison, trưởng bộ phận tư vấn nghề nghiệp tại Resume.org, nhiều doanh nghiệp viện dẫn AI vì đây là cách giải thích nghe có vẻ “chiến lược, hiện đại và tất yếu”.
Tuy nhiên, bà cảnh báo cách giải thích này có thể gây tác dụng ngược. Nếu doanh nghiệp nói việc sa thải là do AI nhưng khối lượng công việc thực tế không thay đổi, niềm tin của nhân viên vào ban lãnh đạo có thể nhanh chóng suy giảm, ảnh hưởng tới tinh thần làm việc và khả năng giữ chân nhân sự.