Bão số 1 áp sát vịnh Bắc Bộ với vận tốc nhanh hơn dự kiến

So với những đánh giá ban đầu, áp thấp nhiệt đới đang có dấu hiệu dịch chuyển nhanh hơn đáng kể. Vào hồi 7 giờ ngày 2/7, vị trí tâm áp thấp nhiệt đới được xác định ở khoảng 17,1 độ Vĩ Bắc; 113,7 độ Kinh Đông, cách đặc khu Hoàng Sa khoảng 240km về phía Đông Đông Bắc. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm áp thấp nhiệt đới đã đạt cấp 7 (tương đương 50-61km/h), giật cấp 9. Đáng chú ý, tốc độ di chuyển hiện tại đã tăng lên khoảng 25km/h theo hướng Tây Tây Bắc, nhanh hơn khá nhiều so với vận tốc 15-20km/h ghi nhận trước đó.

Theo các chuyên gia khí tượng, trong 24 giờ tới, hình thế này sẽ giữ nguyên hướng di chuyển và tiếp tục mạnh lên thành bão số 1 – cơn bão đầu tiên của năm 2026 trên Biển Đông. Dự báo đến sáng ngày 3/7, tâm bão sẽ nằm ngay trên vùng biển phía Đông Nam đảo Hải Nam (Trung Quốc) với cường độ đạt cấp 8-9, giật cấp 11-12. Sau đó, bão đổi hướng di chuyển theo lộ trình Tây Bắc. Tới ngày 4/7, có tới 70% khả năng bão sẽ tiến thẳng vào khu vực Bắc vịnh Bắc Bộ và ảnh hưởng trực tiếp đến dải ven biển phía Đông Bắc Bộ với sức gió cấp 8, giật cấp 10, trước khi chuyển hướng Bắc Tây Bắc và suy yếu dần.

Tác động lớn nhất ở thời điểm hiện tại chủ yếu tập trung trên biển. Vùng biển Bắc Biển Đông bao gồm đặc khu Hoàng Sa đang chịu ảnh hưởng nặng nề với gió mạnh cấp 6-7, sóng biển cao từ 2-3m. Đặc biệt, từ chiều ngày 2/7, tại các khu vực mà tâm bão đi qua, cường độ gió sẽ tăng mạnh lên cấp 8-9, giật cấp 11-12, đẩy chiều cao sóng lên tới 3-5m khiến biển động dữ dội. Toàn bộ tàu thuyền, lồng bè nuôi trồng thủy sản và các hoạt động khai thác trên biển trong vùng nguy hiểm đều đứng trước nguy cơ cực kỳ cao bị tổn thương bởi hiện tượng giông, lốc và sóng lớn.

Thời tiết tháng 7 diễn biến phức tạp, miền Bắc đón đợt mưa lớn diện rộng

Sự hình thành của bão số 1 hoàn toàn trùng khớp với các kịch bản dự báo dài hạn cho giai đoạn giữa mùa hè. Trong tháng 7/2026, xu hướng nhiệt độ trung bình trên toàn quốc được dự báo sẽ cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1 độ C, kéo theo nhiều đợt nắng nóng gay gắt đến đặc biệt gay gắt tại Bắc Bộ và Trung Bộ. Tuy nhiên, đi liền với nắng nóng là quy luật tích tụ năng lượng, khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn, giông, lốc, sét và mưa đá có thể xảy ra bất cứ lúc nào trên phạm vi cả nước.

Đáng chú ý, tổng lượng mưa trong tháng tại khu vực Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh được nhận định sẽ cao hơn từ 15-30% so với cùng kỳ nhiều năm. Thống kê lịch sử cho thấy, bình quân tháng 7 sẽ có khoảng 1,6 cơn bão hoặc áp thấp nhiệt đới xuất hiện trên Biển Đông, trong đó có khoảng 0,9 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta. Cơn bão số 1 chính là hồi chuông mở màn cho chuỗi hình thế thời tiết phức tạp này.

Hoàn lưu từ bão số 1 kết hợp với các hình thế gây mưa áp thấp sẽ tạo ra một đợt chuyển biến thời tiết rất mạnh trên đất liền. Cụ thể, từ ngày 4/7 đến ngày 7/7, khu vực Bắc Bộ có khả năng cao sẽ phải hứng chịu một đợt mưa lớn trên diện rộng, tập trung nhiều vào đêm và sáng, giúp hạ nhiệt độ nhưng lại tiềm ẩn rủi ro về ngập úng đô thị và lũ quét, sạt lở đất tại các vùng núi cao. Trong khi đó, tại các khu vực phía Nam như cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, tác động của gió mùa Tây Nam cũng kích hoạt mưa giông rải rác vào chiều và tối, cục bộ có nơi mưa rất to kèm theo nguy cơ gió giật mạnh.

Kích hoạt hệ thống ứng phó khẩn cấp bảo vệ an toàn dân sinh

Trước tính chất di chuyển nhanh và nguy hiểm của áp thấp nhiệt đới có khả năng nâng cấp thành bão, các cơ quan quản lý nhà nước đã nhanh chóng vào cuộc. Ngay trong ngày 1/7, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp đã ký công điện khẩn gửi đến các tỉnh, thành phố ven biển kéo dài từ Quảng Ninh đến tỉnh Khánh Hòa cùng các bộ, ngành liên quan, yêu cầu khẩn trương triển khai các phương án chủ động ứng phó.

Nội dung công điện nhấn mạnh việc các địa phương phải phối hợp chặt chẽ với lực lượng bộ đội biên phòng, ban quản lý cảng cá để tổ chức kiểm đếm chính xác số lượng tàu thuyền. Thông tin về vị trí, hướng di chuyển và cường độ của áp thấp nhiệt đới/bão cần được cập nhật và thông báo liên tục 24/7 tới các chủ phương tiện, thuyền trưởng đang khơi xa để họ kịp thời điều khiển tàu xe thoát ra khỏi vùng nguy hiểm hoặc tìm nơi trú tránh an toàn.

Bên cạnh các biện pháp bảo đảm an toàn cho hoạt động đánh bắt và kinh tế biển, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đặc biệt lưu ý các địa phương có thế mạnh du lịch biển đảo. Trong thời gian bão ảnh hưởng, cần có biện pháp quản lý chặt chẽ, hướng dẫn và bảo đảm an toàn tuyệt đối cho du khách, người dân tại các bãi tắm, khu nghỉ dưỡng ven biển và trên các đảo tiền tiêu. Trước những diễn biến khó lường của biến đổi khí hậu toàn cầu, sự chủ động, quyết liệt của chính quyền và ý thức tự giác theo dõi sát sao các bản tin ngắn hạn từ 1-3 ngày của người dân sẽ là chìa khóa cốt lõi để bảo vệ vững chắc chuỗi sản xuất, kinh doanh và an sinh xã hội trước thiên tai.