Ấn Độ tăng mua dầu Nga, cắt giảm mạnh nhập khẩu từ Mỹ giữa biến động năng lượng toàn cầu
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và những biến động trên thị trường năng lượng thế giới, Ấn Độ đang gia tăng mạnh nhập khẩu dầu thô từ Liên bang Nga, đồng thời cắt giảm đáng kể lượng dầu mua từ Mỹ. Sự điều chỉnh này phản ánh chiến lược đa dạng hóa nguồn cung của nền kinh tế nhập khẩu năng lượng lớn thứ ba thế giới nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và tận dụng các mức giá cạnh tranh.
Xuất khẩu dầu thô của Liên bang Nga sang Ấn Độ đang tăng mạnh trong tháng 6, bất chấp việc giấy miễn trừ liên quan đến hoạt động mua dầu Nga do Mỹ áp dụng đã hết hiệu lực từ giữa tháng này.
Theo kênh RT của Liên bang Nga, dữ liệu từ hãng phân tích hàng hóa Kpler cho thấy lượng dầu thô mà Ấn Độ nhập khẩu từ Nga đã tăng từ mức trung bình 1,91 triệu thùng/ngày trong tháng 5 lên khoảng 2,66 triệu thùng/ngày tính đến ngày 19/6.
Các chuyên gia của Kpler nhận định khối lượng nhập khẩu trong cả tháng 6 nhiều khả năng sẽ vượt mốc 2,35 triệu thùng/ngày nhờ nhu cầu gia tăng cùng với mức chiết khấu hấp dẫn từ nguồn cung của Nga.
Trái ngược với xu hướng gia tăng nhập khẩu từ Nga, lượng dầu thô mà Ấn Độ mua từ Mỹ đã giảm mạnh. Trong giai đoạn từ đầu tháng đến ngày 19/6, lượng dầu nhập khẩu từ Mỹ chỉ đạt khoảng 91.000 thùng/ngày, thấp hơn đáng kể so với mức 252.000 thùng/ngày của tháng trước, tương đương mức giảm hơn 63%.
Là quốc gia nhập khẩu năng lượng lớn thứ ba thế giới, Ấn Độ đang tích cực đa dạng hóa nguồn cung trong bối cảnh các tuyến vận chuyển năng lượng từ khu vực Vùng Vịnh chịu tác động từ xung đột tại Trung Đông và những gián đoạn liên quan đến eo biển Hormuz.
Trước khi xảy ra xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, khoảng 20% lượng năng lượng vận chuyển toàn cầu đi qua tuyến hàng hải này. Những diễn biến địa chính trị đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh và buộc nhiều quốc gia phải điều chỉnh chiến lược nhập khẩu năng lượng.
Bên cạnh Nga, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) tiếp tục là một trong những nguồn cung lớn của Ấn Độ với khoảng 636.000 thùng/ngày, giảm nhẹ so với mức 644.000 thùng/ngày trong tháng 5. Trong khi đó, Venezuela đã vươn lên trở thành nhà cung cấp dầu lớn thứ tư cho Ấn Độ với sản lượng khoảng 209.000 thùng/ngày, xếp sau Saudi Arabia với 384.000 thùng/ngày.
Thời gian qua, Mỹ nhiều lần thúc giục New Delhi gia tăng nhập khẩu dầu từ Mỹ, đồng thời cân nhắc nguồn cung từ Venezuela nhằm giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ của Nga. Giấy miễn trừ liên quan đến dầu mỏ Nga do Mỹ áp dụng đã hết hiệu lực từ ngày 17/6. Cơ chế này được Washington triển khai từ đầu tháng 3 và đã hai lần gia hạn nhằm góp phần ổn định giá dầu toàn cầu trong bối cảnh xung đột với Iran khiến thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh.
Theo nhiều đánh giá, khả năng tiếp tục gia hạn cơ chế miễn trừ là không cao, nhất là khi nguồn cung từ Trung Đông có thể được cải thiện nếu các nỗ lực hướng tới một thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran đạt tiến triển tích cực.
Trước đó, Washington từng áp thuế bổ sung 25% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ do New Delhi tăng cường mua dầu của Liên bang Nga trong năm 2025. Tuy nhiên, biện pháp này đã được Mỹ dỡ bỏ vào đầu năm nay.
Diễn biến mới cho thấy Ấn Độ tiếp tục theo đuổi chiến lược ưu tiên an ninh năng lượng, linh hoạt điều chỉnh nguồn cung theo biến động của thị trường và lợi ích kinh tế, bất chấp những thay đổi trong chính sách trừng phạt và sức ép từ các đối tác quốc tế.
